Begrip, van de dag (196) Je rijnste poep

 

 

 

JE RIJNSTE POEP

 

Help, groot alarm het deugd niet in de verpleegtehuizen. Dit kopte de grote kranten en ook ieder radiojournaal opende met deze dramatische constatering. Deskundigen werden ingevlogen, een Kamerdebat was snel aangevraagd en politici wisten de weg naar Hilversum om ach en wee te roepen. Een VVD’er proclameerde sluitingen van de slechte verpleegtehuizen, ze moesten maar leren van die huizen die het (op papier) wel goed doen. En het wachten was natuurlijk op de open deur van de grote roerganger in deze zaken, staatssecretaris Van Rijn. Ondanks de publiekelijke oorvijg van zijn bloedeigen vader een goed jaar terug, waste hij zijn handen in onschuld. De Trouw citeerde hem:,,Ik zie geen verband met mijn beleid om ouderen langer thuis te laten wonen.”

Hoewel je dit antwoord mijlenver zag aankomen, ben ik over zoveel onnozelheid toch weer geschokt. Waar komt het dan wel door? Omdat er bij het ene tehuis toevallig een groep deskundigen is die denkt, laten we er een gevaarlijk smeerzooitje van maken? Of dat de bestuurslaag en de Raad van Toezicht in die tehuizen bewust de andere kant uitkijkt, terwijl ze hun Balkenende-plus gages toucheren? De financiële verantwoording is openbaar, dus bij te veel aan overhead en salarissen had al lang ingegrepen moeten worden. Van Rijn, je praat poep van het zuiverste soort. Natuurlijk, ligt het aan je eigen beleid (en dat van je voorgangers mede ondersteund door onruststoker Wilders.) Als mensen langer thuis moeten blijven, zonder de juiste WMO zorg, dan komen ze dementer, zwakker en zieker binnen. Als er jaar in jaar uit bezuinigd is, dan ziet de zorg er echt anders uit hoor, mijnheer Van Rijn.

Het ene verpleegtehuis is het andere niet. De lokale omstandigheden zijn anders, de personeelssamenstelling is niet gelijk of de dynamiek maakt dat er niet overal 100% gelijk gewerkt wordt. Dat heb je op scholen, bij de politie, de verschillende kabinetten en dus ook in verpleegtehuizen. Stel dat de goede vroeger een acht of van mijn part een negen hadden en de slechtere een mager zesje, dan mag je ervan uitgaan mijnheer Van Rijn dat met bezuinigingen en ander zogenaamd participatiemaatregelen een substantieel deel onder de ondergrens komt. Ja, mijnheer Van Rijn zo werkt dat nu eenmaal en daar helpt geen rechtbreiend HKZ of anderszins theoretisch kwaliteitsonderzoek aan. Je laat de bejaarden in de poep zitten, maar je praat zelf je reinste poep. Schandalig! Iets met parallelle processen wellicht?

Begrip, van de dag (182) De Flessenlikker

 

 

DE FLESSENLIKKER

 

,,Ik begin een ouwe lul te worden.” Ik besefte dat gisteren toen het nieuws van het kabinet naar buiten lekte dat er 1,2 miljard te verdelen is tussen de coalitiepartners. Of eigenlijk werd 1,2 miljard aan bezuinigingen weggestreept. Het woord bezuinigen komt me overigens om puur taal-esthitische redenen al jaren de neus uit. Toen het in de jaren zeventig misging, was het bezuinigen. Toen Den Uyl werd weggestemd bezuinigden de vrienden Van Agt en Wiegel middels Bestek 81. Kent u dat nog? Zo niet, dan bent u ver onder de veertig of politiek analfabeet. De jaren tachtig was een decennium van Koos Werkeloos en bezuinigen. De jaren negentig gaf een klein paars feestje, maar dat was afgelopen dit millennium. De internetbubbel en misschien ook wel het opkomende terrorisme maakte de mondiale economie zwakjes. Wat er na 2008 allemaal gebeurd is, hoef ik niet te vertellen. Het gevolg was wel bezuinigen.

Sinds 1966, het jaar dat ik geboren ben, is het eigenlijk economisch alleen maar beter geworden. Ik besef terdege dat niet iedereen heeft mee kunnen profiteren, de tweedeling is op veel fronten een feit, maar daar mogen we de economie niet alleen de schuld van geven. Zou het typisch calvinistisch Nederlands zijn dat politici alleen maar bezuinigen willen, misschien omdat we zo’n weinig levenslustige inborst hebben? Ik weet het niet, maar het nieuws van gisteren viel op, er viel wat te verdelen. In dit geval de verdeling dus van minder bezuinigingen. Dat dan weer wel.

Wat heeft dat te maken met met gevoel een oud mannetje te worden. Dat zal ik uitleggen. Bij het nieuws gisteren kreeg ik de associatie met een flessenlikker. Het symbool van de Nederlandse spaarzaamheid en zuinigheid. Vergeef me die associatie niet te kunnen duiden, ik begrijp het zelf ook niet precies. Maar naast het woord bezuinigen heb ik een even grote hekel aan het voorwerp ‘de flessenlikker’. Als kind vond ik het nog wel grappig, het schrapen van het laatste beetje vanillevla uit de fles. Zuivel in de fles is er bijna niet meer, de flessenlikker volgens mij ook niet meer. Maar ik vind het zo’n naargeestig huishoudelijk instrument. Ik vroeg me dus af, hoeveel mensen zullen de oer-Hollandse flessenlikker nog kennen? Daarom dus, een ouwe lul.

Was Nederland altijd al zo zwakbegaafd.

Ik heb zojuist het licht gezien, maar ik voel niet verlicht, intendeel. Dit wordt een asgrauw blogje, misschien wel inktzwart. Ik kan het nu nog niet precies aangeven, dat wordt al schrijvende pas duidelijk.

Onder de afwas, de machine is kapot, dus met echtgenote bespreken we de dag, de maatschappij en het leven. Al keuvelend hoor ik mezelf zeggen: ‘Naarmate de sociale verbanden verdwijnen en de sociale desintegratie toeneemt, merk je pas hoeveel zwakbegaafden er eigenlijk zijn.’ Korte stilte, mijn vrouw beaamt mijn woorden, en we keuvelen verder. Zelf denk ik meteen, dit is een blogje, maar hoe? Zoals gezegd, vederlicht zal het niet worden.

Mijn eerste gedachte gaat uit richting onze overgeorganiseerde maatschappij, waarbij we de overheid het liefst zo ver mogelijk weg willen, maar voor ieder smetje verantwoordelijk stellen. De verzorging van wieg tot graf is een utopie die sterk aan het verbleken is. Zeker als je bovenstaande stellingname erbij betrekt, mogen we constateren dat de overheid altijd achter de feiten aan zal hollen. Ik heb het dan over alle in het oog springende beleidsterreinen zoals (speciaal) onderwijs, (geestelijke) gezondheidszorg, politie, justitie en reclassering. Allemaal beleidsterreinen waarin instituties steeds meer te maken krijgen met de ontworteling van zwakbegaafden in onze samenleving.

Onlangs nog werd een voetbalwedstrijd opgeleukt met een mogelijk zwaar onder invloed zijnde Ajacied. Hij bewees dat hij zijn karatelessen niet echt onder controle had, maar grote maatschappelijke consternatie was het gevolg, zijn schuld. De kranten spreken over een man met een IQ van 71. Dat is niet bijster veel voor de steeds complexere samenleving.

Voorbeeldje

Zelf heb ik net een persoonlijke OV-chipkaart besteld voor mijn jongste zoon. Die zou nodig zijn voor het traject dat hij dagelijks reist met een andere vervoerder dan de NS. Volgende week ga ik verder studeren hoe ik via “Mijn Syntus” , waarvoor ik het zoveelste wachtwoord moet gaan onthouden, mijn jongste zoon legaal laat reizen naar school. Ik weet dat het me gaat lukken, maar ik durf te beweren dat ik gezegend ben met een gezond stel hersens. Maar eigenlijk is het gekmakend dat bij zulke basisvoorzieningen al een HBO-niveau gevraagd wordt.

In de gevangenissen zitten, naast de Holleeders, in toenemende mate mensen met een beperkt IQ. Percentages durf ik niet te geven, maar vanuit mijn eigen werkgebied (reclassering) kan ik het bevestigen. Vooral jongens, waarbij hun levensgeschiedenis uitwijst dat scholing weinig soelaas heeft geboden en dat de hulpverlening ook tekort geschoten is. Van deze groeiende groep vragen we steeds meer, terwijl ze keer op keer al bewezen hebben het alleen niet te kunnen. Dus komt er hulp via de instanties die er voor in het leven geroepen zijn. Bijvoorbeeld het speciaal onderwijs!

Gecharcheerde werkelijkheid

Het reguliere onderwijs laat steeds meer uitval zien en een belangrijk deel van die uitval wordt nog weggepoetst omdat mensen met een smetje weggestopt worden naar het speciaal onderwijs. Dat speciale onderwijs puilt uit met ADHD-ers, ASS problematiek en andere uitvallers. We hebben het dan nog niet eens over de grote groep zwakbegaafden, of zwakbeschaafden, zo u wilt. Als zijdelings betrokkene zie ik heel veel goede bedoelingen vanuit het speciaal onderwijs, maar ook heel veel gaat er mis. Hoe leid je jongeren op voor een maatschappij die steeds complexer wordt? Het klaarstomen voor wat, voor een baan die er toch (niet meer) is voor deze groep? En dan de bezuinigingen op het speciaal onderwijs? Dat wordt lachen, mag het reguliere onderwijs er mee aan de slag. Gecharcheerde werkelijkheid? Een klein beetje maar, niet eens zo heel erg.

En we klagen steen en been over de jeugdhulpverlening. Mijns inziens geheel terecht, want hoewel er op papier alles prachtig uitziet, is het vooral een papieren werkelijkheid met lange wachttijden en veel doorverwijzingen. Want in de GGZ is het heel gebruikelijk geworden om via prachtige PR te showen wat ze allemaal kunnen en willen, maar vooral niet doen. Met name de opvang voor de grote groep zwakbegaafden, waarbij uit bezuinigingsoverwegingen de hulp voor de iets minder zwakbegaafden al is verdwenen door een nieuwe definitie te hanteren voor zwakbegaafdheid. Een simpele handeling, namelijk door het IQ naar beneden toe bij te stellen. Een grotere groep jongeren moet zich maar zien te redden in de complexiteit van de samenleving.

Definitie van de GGZ en jeugdzorg anno 2012.

Een complex geheel van instituten die afhankelijk zijn van elkaar, maar waarbij iedere stroomlijning vakkundig vermeden wordt. Immers het belangrijkste doel is het handhaven van de eigen organisatie in dat complex. Juist omdat het zo complex is, lukt dat ook goed want de transparantie is nihil. Het diagnosticeren van geestelijke problematiek is tot in de puntjes geregeld en verworden tot de corebusiness. De vraag naar psychologen, pedagogen en psychiaters neemt alleen maar toe, terwijl dat ten koste gaat van de ‘werkvloer’. Uitgangspunt van een gemiddelde GGZ-instelling: ‘Wij kunnen u niet helpen, want wij hebben het probleem geconstateerd!’

Ik vind het op dit moment nog net niet inktzwart, mijn blogje. Ik stop dus maar. U ziet waartoe een afwassessie met je vrouw toe kan leiden. Mijn eigen scenario, waarbij ik constateer dat er steeds meer ‘dropouts’ ontstaan die steeds minder hulp krijgen. Bezuinigingen alom en een deel van de zorg komt in handen van de gemeenten Hebben zij ineens de kennis van (zwakbegaafde) jongeren in huis? Bovendien, hoorde ik vandaag niet dat de gemeentes met 10% gekort gaan worden?

 

Lichtpuntjes? Misschien zijn de bezuinigingen wel eens goed, dan wordt het onderliggende probleem van sociale desintegratie voelbaar. Of je dat zou moeten willen, vraag ik me af, maar argumenten blijken niet te werken.

Dit stuk is tegelijkertijd verschenen op het themablog over jeugdzorg en het falen ervan.

Onderwijs? Van boven niet goed wijs!

Een kleurige folder met mogelijkheden

Al jaren maak ik me zorgen over het onderwijs. Het is weinig verrassend om te stellen dat ik niet de enige ben. Nederland Kennisland is het devies, maar de dagelijkse praktijk laat te wensen over. Tenminste, dat horen we als Nederlanders al jaren. Mijn persoonlijke ervaringen komen sterk overeen met de algemene teneur van slecht schrijvende kinderen, rekenanalfabeten en noem de rest van de rampspoed maar op. Ik denk dat de bureaucratie, ook in het onderwijs, hierbij een grote rol speelt. De circulairecultuur bij het ministerie van Onderwijs was in de jaren negentig al spreekwoordelijk, zelfs niet politicologen, onderwijskundigen en bestuurskundigen hadden het woord reeds op een natuurlijke wijze in hun vocabulaire opgenomen. Ik berust me er in, bureaucratie en andere onzin kennen we in vele sectoren onder het mom van ‘Beter en Efficiënter’ met de marktwerking als gidsend wondermiddel.

Onzin natuurlijk, maar dat weten u en ik, maar niet de beleidsmakers en managers die vooral gericht zijn op het Haagse jargon. Dit is vreselijk natuurlijk, maar mijn echte zorgen betreffen de grote uitval van jongens. Zondagavond zag ik de bevestiging op tv langskomen bij Brandpunt. De uitval van jongens is enorm op de middelbare school. Terwijl de CITO scoren bij jongens nog vaak iets beter is op de basisschool, valt de een na de ander af, te beginnen op het VWO. Verspilling van talent wordt geroepen. De jongens zijn geen probleem meer, maar er speelt zich een compleet drama af op de scholen.

Een heuse piramide, zouden kinderen nog weten wat dat is?

Nu kun je denken, och vroeger hadden meisjes dat. Maar stelt u zich eens voor wat de maatschappelijke gevolgen kunnen zijn van een steeds groter wordende groep loslopend testosteron dat voor hun twintigste al is uitgekotst of zwaar onderpresteert. Er is niet zoveel fantasie nodig om te constateren dat ze naast uitvallers ook een zware maatschappelijke last gaan vormen. Criminaliteit, verdere druk op de geestelijke gezondheidzorg en dan noem ik nog niet eens het menselijke leed voor die jongens zelf en hun directe omgeving.

Voor mezelf heb ik al jaren de indruk dat de te ver doorgeschoten feminisering van het onderwijs een van de oorzaken is waar we vroeg of laat echt de tol gaan betalen. Daar komt bij, ik word hierin bevestigd door genoemde uitzending, dat we steeds meer te weten komen over het functioneren van het brein en ook de verschillen tussen jongens en meisje. De rijping van hersenen loopt anders, terwijl er steeds meer zelfstandigheid gevraagd wordt en keuzemomenten zijn legio in het onderwijs. Trouwens in de hele maatschappij zijn de keuzes gekmakend en staan steeds meer mensen lang de kant.

‘We moeten toch bezuinigen, ook in het onderwijs, zeggen bijvoorbeeld VVD’ers. Het is toch te gek voor woorden dat 1 op de 5 kinderen inmiddels in het slecht functionerende speciaal onderwijs loopt.’

Hollands trots, folders en onderwijs, een prachtige combi

 Ja, heren en dames van de VVD (en CDA) dat is ook te gek om los te lopen, maar vraag eerst eens hoe dat kan. Ik kan me boos maken over de feminisering, de bureaucratie, de lompe voorstellen van de regering of zelfs op de staat van het hele onderwijs. Het heeft geen zin. Het komt mijn slaap niet ten goede en ik krijg er een vet hart van. Ik kan wel denken dat het eenvoudig is kennis en discipline bijbrengen (en misschien extra gymlessen voor de jongens) of in markgericht jargon ‘back to basics & the search to the corebusiness), maar dat krijg je echt niet door de dikke laag aan bureaucratie en beleidsmakers. In mijn optiek vooral veroorzaakt door marktgericht denken in alle sectoren. Maar wie ben ik?

Verander wat je kunt veranderen en berust in hetgeen je niet kunt veranderen. Wijsheid is vooral het verschil te kunnen zien tussen beide. Dus ik ga over tot de orde van de dag.

Bezinning en berusting is het devies

Vanavond tijdens een eenvoudige doch voedzame maaltijd horen we de brievenbus klepperen. Mijn jongste zoon loopt nieuwsgierig naar de voordeur, want normaliter krijgen we geen folders en dus moet dit iets bijzonders zijn. Hij komt binnen, kijkt en zegt nonchalant. Een reclamefoldertje van een basisschool in de buurt. Tot mijn grote verbazing zie ik een ingenieuze piramide folder om een plaatselijke school te promoten. En dan breek ik toch met al mijn onverschilligheid, mijn wijsheid is ver te zoeken en ik word echt boos. Heel boos.

Er moet bezuinigd worden op onderwijs, het speciaal onderwijs wordt aan haar lot overgelaten, de bureaucratie dijt uit en politici kramen onzin uit, niet wetend wat er op de werkvloer speelt. En de scholen? Ze maken dure folders en spreiden ze ongericht door de hele buurt. Onze buren hoogbejaard, de rest kinderloos of kinderen in de middelbare school leeftijd. De voedzame maaltijd schiet me in het verkeerde keelgat.

‘En het gaat me nog niet eens om de dure folder, alleen de gedachte dat hele commissies, begeleidingscommissie en externe bureau’s mogelijk bezig zijn geweest met deze onzin.’

En bovendien, ze zullen zeker niet de enige zijn in Nederland. Middelbare scholen zullen het zeker doen, om nog maar niet te spreken over HBO’s en universiteiten.

‘Een folder, mijn reet veeg ik er aan af.’

Gewoon lesgeven en kennis overdragen, dat is wat een lesboer geacht wordt te doen. Daar worden ze voor betaald en daar moet de overheid de voorwaarden voor scheppen.

‘Folders maken!’

 

Dit was het einde.