Een Asielverhaal in Nederland / Mahmoud Karamzadeh

Door de ogen van een ander, kijk je naar je eigen land. Dat is wat er gebeurt in ‘Een Asielverhaal in Nederland’ van Mahmoud Karamzadeh, een voormalige asielzoeker afkomstig uit Iran. De promotie van het boek door de schrijver via Twitter viel bij mij in vruchtbare grond. In een van de eerdere boekbesprekingen schrijf ik dat een recensie meer zegt over de recensist dan over het boek, zeker bij mij. Karamzadeh wil mij als lezer, als representant van de autochtone bevolking, een spiegel voorhouden. Hij doet dat op een wijze die uiting geeft aan zijn wrevel en boosheid. Door zijn verhaal moet Nederland beseffen hoe het omgaat met zijn asielzoekers.

Voor ik verder ga, een kort intermezzo. Gistermiddag bij een familiebijeenkomst ging over het beeld dat wij Nederlanders hebben van ons zelf en denken hoe buitenlanders over ons denken. Ik weet nog dat ik in de jaren zeventig en tachtig louter hoorde dat we een vrijgevochten en liberaal volkje zijn, dat veel respect verdiende in het buitenland. We zijn een gidsland vonden we zelf, tegengeluiden hoorde ik niet. Als we in Duitsland, het toenmalige Joegoslavië of in Spanje een borrel dronken op vakantie en in aanraking kwamen met de lokale bevolking ging de conversatie vaak niet verder dan: ‘Holland is gut, Johan Cruijff en ‘flat and rich country’, later kwam daar de waardering of afkeer van het liberale drugsbeleid bij. Natuurlijk was Nederland goed, we waren de toeristen die geld in het laadje brachten, dus we werden echt niet geschoffeerd. We zijn het in grote getalen blijven geloven. Echter de laatste tien jaar stappelen de tegengeluiden zich op met als gevolg dat we gereduceerd worden tot een gewone natie met voor- en nadelen. Dat is maar goed ook want onze heimelijke superioriteit als gidsland is volstrekt belachelijk. Als een discussie hoog oplaait, wil ik nog wel eens zeggen. “Alle vooroordelen die wij hebben ten aanzien van de Duitsers zijn ook op ons van toepassing. Er is een verschil, Duitsers hebben over het algemeen beleefdere omgangsvormen, terwijl ik ons zelf af en toe wel heel horkerig vind. Het heeft wederom beide zijn voor- en nadelen.”

Terug naar het Asielverhaal van Karamzadeh dat begint in 1994 als hij aankomt met zijn toenmalige vrouw en 7 maanden oude dochter. Ik kan u verklappen het komt uiteindelijk procedureel allemaal goed. Karamzadeh krijgt zijn verblijfsstatus. Karamzadeh heeft het boek geschreven voor zijn dochter die inmiddels 17 jaar is en zich misschien geen voorstelling kan maken dat ook zij onderdeel is geweest van de Nederlandse asielprocedure. Mahmoud Karamzadeh is gescheiden en heeft een CV dat bewijst dat hij zich een positie in de Nederlandse samenleving heeft weten te verwerven. Zijn boosheid is na ruim zestien niet verdwenen.

Een asielverhaal dat ons een spiegel voorhoudt, we moeten het eigenlijk allemaal lezen, zeker met bovenstaande intermezzo in het achterhoofd. Want wie enige kennis heeft hoe wij omgaan met vreemdelingen, hoe enorm bureaucratisch onze instellingen werken en hoe ‘slecht’ er gekeken wordt naar de invidivu, zal begrijpen dat Karamzadeh ons geen veren in de reet steekt. Integendeel, ik vind namelijk ook dat we ons moeten schamen.

Op pagina 14 schrijft de auteur:

‘Wij waren niets. Wij waren asielzoekers die een bevel moest volgen. Ik had geen stem. Wanneer ik, op dat moment, rondkeek zag ik niets anders dan kale politiemannen in witte hemden. Niet dat zij niet lachten, maar ze deden wat zij moesten doen. Niemand luisterde naar ons. Zo te zien stond een leger klaar om mijn soortgenoot bij te staan, maar interessant genoeg met fijn gedefinieerde procedures. Er was geen speld tussen te krijgen. Mensen die mij hielpen, leken mij fantastische robots. Wij werden omsingeld door lachende robots.’ 

Mahmoud Karamzadeh

Een Asielverhaal in Nederland

Ervaringen van een voormalig asielzoeker uit Iran

Uitgeverij Boekenbent

2011

Vreemd genoeg begon voor mij vanaf dat moment het boek en niet als het vechten tegen een verwijt van een ‘buitenstaander’, maar vooral als een feest der herkenning. Ik ervaar Nederland en haar overheidsdiensten, met name de geestelijke gezondheidszorg en het onderwijs, als logge domme instanties die geen mensen helpen, maar procedures afwerken en iedereen die buiten de mal van die procedure valt, heeft een groot probleem. Ik hoefde niet wakker geschud te worden door ene Karamzadeh, eigenlijk zou ik mee willen schudden op basis van soortgelijke ervaringen. En dat doe ik op een ander blog namelijk: www.dolgedraaid.wordpress.com

Weer terug naar het Asielverhaal. Net zoals een recensent door het schrijven van een recensie vooral zichzelf blootgeeft, zo geldt dat ook voor het ‘antropologische’ commentaar van een voormalig asielzoeker. Qua inhoud kan ik de auteur dus goed volgen, maar de vorm waarin het boek gegoten is, de wijze waarop juist deze man gekozen heeft voor bijna letterlijk vechten naar een goed einde van de procedurere voor hem en zijn familie, zegt ook iets over de man zelf. Want zou een Angolees precies hetzelfde ervaren, of een Senegalees of iemand uit Birma? Ik denk het niet. Zou iedere Iraniër hetzelfde ervaren hebben? Alleen al het verschil tussen mannen en vrouwen, tussen een elitaire bovenlaag uit het land van herkomst of minder fortuinlijken. Kortom legio van verschillen. Waarom deze nuancering? Ik begon dit stuk met de vermelding dat een recensie iets zegt over de recensist. Zelf heb ik ervaring als vrijwilliger in een Asielzoekerscentrum (AZC), heb drie jaar gewerkt op een gespecialiseerde psychiatrische afdeling voor vluchtelingen en asielzoekers en in mijn huidige werk als reclasseringswerker kom ik soms ook (voormalige) vluchtelingen tegen. Gewild of ongewild vormen zich dan (voor)oordelen over groepen van vluchtelingen, noem het gemakzuchtige karakteriseringen. Karamzadeh voldoet in mijn optiek aan de karakterisering van (de bovenlaag) van Iraanse mannen: ‘Uiters beleefd, zeer trots en overtuigd van zichzelf.’ Nuttige eigenschappen om bijvoorbeeld een bijna hopeloze asielprocedure vlot te trekken. In plat-Nederlands zouden we zeggen dat Iraanse mannen de neiging tot (zeer) lange tenen hebben.’

Dat neemt niet weg dat de auteur ons in ieder geval een zeer nuttige spiegel heeft voor gehouden, maar wel een spiegel op Iraanse leest gebouwd. Het geeft een impressie van de werkelijkheid, maar is niet louter een natuurgetrouwe weergave. Het zou goed zijn dat ieder land een fictieve lachspiegelzaal laat bouwen met spiegels vervaardigd door een zeer divers pluimage van buitenlanders. Het laat je even onbedaarlijke lachen, vervolgens goed nadenken en al die ‘rare’ spiegelbeelden samen moeten een goede voedingsbodem zijn voor een betrouwbaar (nationaal) zelfbeeld.

Zoals iedere boekervaring, krijgt ook dit boek een cijfermatige waardering van mij. Ik geef het boek een dik verdiende 8, niet zozeer om de literaire kwaliteiten, wel omdat het boek mij geestelijke op een prettige manier een tijd heeft bezig gehouden.

================================================================

Interesse in eerder verschenen boekervaringen, dat kan. Nu in één overzicht bij elkaar, volg de link.

Advertenties

Over sprakeloosid

Sprakeloos, en verhalen over die sprakeloosheid, maar ook verhalen die me sprakeloos doen staan. Kortom, over politiek, maatschappij, boeken, eigen verhalen en soms iets over mezelf. Maar verhaalt niet ieder geblogt woord over mezelf. Kortom, sprakeloos verhalen.
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

11 reacties op Een Asielverhaal in Nederland / Mahmoud Karamzadeh

  1. Pingback: Alle boekervaringen van Sprakeloos bij elkaar | sprakeloosverhalen

  2. ja, zo is het, Nederlanders moeten eens leren naar zichzelf te kijken. maar iedere asielzoeker heeft zijn/haar eigen verhaal.

  3. Ik heb het boek nog niet uit, maar ik vind het een schande. Een schande dat iemand als vluchteling naar ons land komt en ons binnen een week al gaat vertellen dat wij ons allemaal moeten schamen en dat wij asociaal en brutaal zijn. Alleen omdat meneer de vluchteling zijn zakgeled niet direct krijgt en omdat hij tweedehands kleren mag uitzoeken. Ik weet niet hoor, maar er zijn heel veel Nederlanders die naast hun boodschappen geen 90 gulden of euro overhouden om wat leuks mee te doen. Zoals gezegd, ik heb het boek nog niet uit, maar ik denk dat de schrijver Mahmoud toch beter naar de uitgeverijen had moeten luisteren, in plaats van eigenwijs “geen concessies willen doen”. Het boek doet hem geen goed, omdat hij hij mij als lezer zeer brutaal tutoyeerd en schoffeerd. “JIJ bent een brutaal volk” ??? Er is in het boek maar 1 iemand brutaal en schofferend en dat is de schrijver zelf.

    • sprakeloosid zegt:

      Ik begrijp de reactie, maar er zijn twee zaken, die niet per definitie op de schrijver als persoon van toepassing hoeven te zijn, namelijk: 1. de weg die veel asielzoekers hebben afgelegd is er niet altijd een waarbij onderdanig en netjes gedrag zorgde voor overleven. 2. en daarmee verwijs ik naar mijn eigen link in de boekbespreking, instanties in Nederland hebben de neiging om heel lomp te zijn in hun procedurele denken en hebben een blinde vlek, zo groot dat ze niet eens meer realiseren een blinde vlek te hebben.
      Voor mijn eigen link verwijs ik naar: http://www.dolgedraaid.wordpress.com

  4. helena zegt:

    goed geschreven! Wil het boek zelf ook graag gaan lezen. Ik denk dat het goed is dat iedereen het gaat lezen! We doen alsof we zo gastvrij zijn maar dat is helemaal niet zo …

    Nederlanders op vakantie vind ik soms ook wel eens om me voor te schamen trouwens.

    • Spuit 11 komt uit de hoek. Tjemig, lees dan in ieder geval eerst het boek voordat je een mening geeft. Nederlanders doen overigens helemaal niet alsof zij gastvrij zijn. Nederlanders weten over het algemeen niet hoe het er in een azc aan toe gaat, maar worden er in het boek wel op aangesproken op een onbeschofte manier. Soms is het zo bedoelt, soms is het omdat de schrijver de juiste uitdrukkingswijze niet kent.

      Nederlanders op vakantie hebben hier helemaal, maar dan ook helemaal niets mee te maken. Zeg dan liever niets, zeg. Ga eerst dat boek lezen en ga nou niet zomaar roepen dat Nederlanders zich moeten schamen. Ik schaam mij helemaal niet om Nederlander te zijn. Als je je dan zo verschrikkelijk schaamt is er in Iran vast nog wel een plekje vrij voor jou. Hoewel, ik betwijfel of ze je binnen laten. Over gastvrijheid gesproken.

  5. assyke zegt:

    Tijdens de beschrijving van je vooroordeel ten aanzien van Iraanse bourgeoismannen moest ik denken aan de film House of sand and fog. Ik weet niet of je die film gezien hebt, maar ook daar speelt Ben Kingsley een trotse iraanse huisvader die weigert opzij te gaan voor de amerikaanse bureaucratie, hij blijft staan tot hem recht wordt gedaan, dat loopt overigens wel slecht af, als de man uiteindelijk beseft dat trots om de trots ook een zelfdestructieve zijde heeft.

    Ben blij dat bij deze asielzoeker de onbuigzame trots heeft geleid tot het vergunnen van menselijkheid.

  6. assyke zegt:

    ik krijg op twitter een vreemd bericht van jou…???

  7. assyke zegt:

    En weer…
    is je identiteit op twitter gehackt???

  8. Opvoeden zegt:

    Leuk artikel! Goede input voor een verdere discussie.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s