De Kraai / Kader Abdolah

 En wederom heb ik het boekenweekgeschenk in huis en ook nu ben ik vergeten dat dit een gratis dagje reizen is met de NS. Dat is jammer, maar als troost heb ik een klein reisje met Kader Abdolah’s De Kraai in het verschiet. Ik ben benieuwd. Mijn nieuwsgierigheid klinkt benepen, omdat ik niet zo goed weet wat ik van de reis moet denken. Kader Abdolah is al jaren te lezen in de Volkskrant onder het pseudoniem Mirza, ik heb meestal het nagelaten. Zijn verschijning is bekend van tv en ik zag een enthousiaste, maar tegelijk bedachtzaam sprekende man, die van onder zijn karakteristieke snor bloemrijke woorden over ons heen strooide. Ik luisterde vast wel, maar veel is er niet blijven hangen. Kortom, ik ken Kader Abdolah nog niet. Het feit dat hij, misschien gedwongen door de fotografen, ik weet het niet, tijdens het boekenbal op de plek van wijlen Harry Mulish is gaan zitten, pleitte niet voor hem. Ik ben geen fan van de man die nooit de Nobelprijs heeft gewonnen. Maar wie ben ik om hierover te oordelen ten aanzien van Kader Abdolah? Het boekenweekgeschenk van de hand van Kader Abdolah is een mooie gelegenheid om hem in ieder geval beter te leren kennen.

Voor mij kwam De Kraai, na de opzienbarende opening, toch wat langzaam op gang. Zijn openingszin, ‘Lezer, Ik ben makelaar in koffie…..’ vond ik uitnodigend, maar toen liep het toch wat stroever. Ik moest wennen aan zijn, in mijn ogen, toch nog te bloemrijke taalgebruik. Misschien is dat mijn eigen vooringenomenheid, hoewel ik de indruk heb dat als hij over zijn vaderland schrijft, ook het Nederlands bloemrijker is dan wanneer hij later in het boek passages over Nederland beschrijft. Verder ben ik me bewust dat mijn kennis van de literatuur en dan met name de dichtkunst te kort schiet om meteen gepakt te worden door het enthousiasme van Kader Abdolah. Mijn beperkte referentiekader zorgt ervoor dat ik niet meteen kan aanhaken.

Na ongeveer dertig pagina’s vallen bovenstaande bezwaren weg en de schrijver weet me mee te nemen met de hoofdpersoon, ongetwijfeld Kader Abdolah zelf of in ieder geval doordrenkt met vele autobiografische feiten. Het verhaal ontrolt zich dan in het negentig pagina’s tellende boekenweekgeschenk, waarbij politieke omstandigheden in Iran, vluchtverhaal, heimwee naar het vaderland en opbouw van een leven in een nieuw land gemakkelijk verteld worden. Tussendoor blijkt in alles de liefde voor het geschreven woord van de hoofdpersoon. Allereerst in het Farsi, in navolging van een betovergrootvader die ook dichter/schrijver was, later in Nederlands. De wil om het Nederlands te leren en zich hierin zelfs te bekwamen is groot bij de makelaar in koffie, zijn waardering voor de Nederlandse literatuur misschien nog wel groter.

Kader Abdolah

De Kraai

Boekenweekgeschenk 2011

Uitgeverij De Geus BV, Breda

Ik vind het de kracht van De Kraai dat Kader Abdolah in relatief korte hoofdstukjes zijn vluchtverhaal kan vertellen en rake typeringen weet te geven. Zelf heb ik beroepshalve te maken gehad met vluchtelingen, maar zonder die ervaring is het alom bekend dat de lange wachttijden voor een verblijfsvergunning desastreus zijn voor veel vluchtelingen. Kader Abdolah laat via de hoofdpersoon, zonder te oordelen, de lezer weten, hoe het is in een Nederlands vluchtelingenoord. Heel herkenbaar, maar ook een beetje beschamend. Het valt me trouwens op dat de schrijver eigenlijk helemaal geen negatief oordeel velt over zijn nieuwe vaderland, maar wel nauwkeurig observeert.

Ruim over de helft van het boekje zegt de hoofdpersoon:

‘Je schrijft om te delen, anders verstik je in je eigen woorden. Ik had geen lezer, bovendien werd mijn dierbare Perzische taal beheerst door de geestelijken. Mijn taal was giftig en hij beklemde me.’

Ik vond dat misschien wel het mooiste uit het boek en wel om twee redenen. De eerste en de meest belangrijkste is de blijk van zelfkennis, maar ook objectiviteit, of noem het afstand die de hoofdpersoon neemt, om de nieuwe taal onder de knie te krijgen met de wetenschap van zijn eigen taalsocialisatie. Als lezer word je geconfronteerd met een open deur die vaak vergeten wordt. Taal is namelijk meer dan een optelsom van woorden en grammatica, er ligt een heel sociaal en cultureel proces aan ten grondslag. Een proces waardoor jezelf gevormd bent en een onderdeel van uit maakt.

Het tweede dat ik uit de bovenstaande zinnen haal, is meer op mezelf gericht. Iedere schrijver, of het nu een woordkunstenaar is wiens werken geduid mogen worden als literatuur (met kapitalen); of een blogjesschrijver zoals ondergetekende, zonder lezer bloedt het schrijven volgens mij dood. De lezer zorgt voor de broodnodige communicatie, bevestiging en waardering of juist niet. Het gelezen worden is, op welke schaal dan ook, de voeding om verder te schrijven. Voor Kader Abdolah in zijn nieuwe taal, het Nederlands, dat hij ongetwijfeld beter onder de knie heeft dan de meeste Nederlanders. Voor mij als blogjesschrijver zijn enkele lezers vaak al genoeg om ook het volgende blog te schrijven.

De Kraai eindigt met wederom een herkenbaar thema bij veel vluchtelingen, namelijk de desintegratie van het gezin door de nieuwe omstandigheden, ook als het goed gaat met de individuele gezinsleden. Er moet gezocht worden naar nieuwe evenwichten, oude herinneringen moeten verwerkt worden en opnieuw ingekaderd en dat kost tijd, zweet en vooral waarschijnlijk heel veel tranen. Kortom via het boekenweekgeschenk heb ik Kader Abdolah ontdekt en zal beslist meer van hem willen lezen.

Op een schaal van 1 tot 10 waardeer ik zijn werk met een: 7,5

Advertenties

Over sprakeloosid

Sprakeloos, en verhalen over die sprakeloosheid, maar ook verhalen die me sprakeloos doen staan. Kortom, over politiek, maatschappij, boeken, eigen verhalen en soms iets over mezelf. Maar verhaalt niet ieder geblogt woord over mezelf. Kortom, sprakeloos verhalen.
Dit bericht werd geplaatst in Ik vind ook wat van een boek en getagged met , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

10 reacties op De Kraai / Kader Abdolah

  1. Pingback: sprakeloosverhalen

  2. Johan zegt:

    Hij kwam op mij ook altijd precies zo over zoals jij hem beschrijft. Je boekrecensie maakt nieuwsgierig.

  3. Glaswerk zegt:

    Zodra Vrouwe Ivy het boek uit heeft ga ik het ook lezen.

  4. ceeschamuleau zegt:

    Beste Sprakeloos, je zou me een ontzettend plezier doen om uit te leggen hoe ik onder “Categorien” een rijtje kan maken. Ik ben nu 2,5 uur aan het zoeken, heb ook de Helpoptie gebruikt (lekker makkelijk: de pagina is in het Nederlands, de rest in Engels ), kijk er met heel mijn verstand naar maar zie nergens een veldje waarin ik mijn categorien kan typen, laat staan linken met mijn blogs. Abacadabra voor mij maar voor een jonge deskundige als jij moet het een peule(n)schil zijn, toch? Please Sprakeloos.

    Ceesgegroetje

  5. lebonton zegt:

    ik heb het nog liggen. vreemd genoeg doe ik nooit zo veel met boekenweekgeschenken. maar jouw relaas zal me er toe zetten het op te pakken.

  6. Appelvrouw zegt:

    Schrijven is een kunst.
    Net als boeken beschrijven.
    Aangezien ik nooit boeken koop, krijg ik ze ook niet, dus geen gratis boekenweek geschenk. Maar een recentie is voldoende om mee te kunnen praten.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s