Wandelen rond de hoogmis. Werenfriduskerk te WESTERVOORT

De ‘wandeling’ naar de kerk

Met mijn neus tegen het raam gedrukt, kijk ik vanuit de keuken naar buiten, terwijl de koffie pruttelt. De weersvoorspellingen beloofden niet veel goeds, dus ik had me verzoend met de gedachte per auto naar de Werenfriduskerk in Westervoort te gaan. Echter er verschijnt een waterig zonnetje, dus die vijf kilometer fietsen mag geen probleem zijn. ‘Maar mijn fiets moet naar de fietsenmaker’, zegt het duiveltje in me.

Ik weet dat de stationsfiets me, met iets meer moeite weliswaar, ook wel in Westervoort brengt.

‘Ik ben al wat aan de late kant, bovendien heb ik een uur minder kunnen slapen vanwege het vooruit zetten van de klok.’ Weer dat duiveltje in mijn oor.

Voordat je goed en wel in de auto zit, ben je al halverwege Westervoort. Onzin dus. Bij het prepareren van mijn spullen ontdek ik dat de batterijen van het fototoestel op zijn. Gelukkig, nu moet ik wel met de auto om even langs het benzinestation te rijden.

‘Gered’ door de gong. Mijn gemakzucht wint het van mijn schuldgevoel. Vorige week maakte ik nog spijtig melding van het feit dat ik die week daarvoor een boete van €52, –  heb gekregen voor te hard rijden. Afgelopen week kwam daar een tweede boete bij. Ruim het dubbele bedrag nota bene voor diezelfde rit. Binnen een kwartier meer geld weggebracht aan verkeersovertredingen dan daarvoor. Ik voel me schuldig en wil de auto eigenlijk wegdoen. Ik ben de auto niet meer waard.

Parallel aan de woorden voorafgaand aan de communie ( Heer, ik ben niet waardig dat Gij tot mij komt maar spreek slecht één woord en ik zal gezond worden) bedenk ik me het volgende: Heilige Auto, ik ben niet waardig om met U te gaan, maar geef me slechts één teken en ik zal U wederom vereren.

Het teken kwam, via de lege batterijen. Terwijl de klokken luidden, zette ik mijn Heilige koe enkele honderden meters van de kerk om ook vandaag het wandelende gevoel op te bouwen op weg naar de Werenfriduskerk.

 

De Volvo 850 met gezegende cruisecontrol

De Werenfriduskerk

Meerdere keren per week kom ik langs de kerk in Westervoort, maar pas bij het wandelen rond de hoogmis word ik me bewust van de naam, Werenfridus. Het kan mijn eigen domheid zijn, mijn gebrek aan onderwijs of onoplettendheid in het algemeen, maar ik had nog nooit van de beste man gehoord. Seksistisch als ik ben, ga ik er vanuit dat het een man is. Vooraf heb ik me dus snel ingelezen in Werenfridus of ook wel Werenfried van Elst genoemd.

Werenfried is geboren in Duitsland, doet zijn priesteropleiding in Ierland bij de orde van de Benedictijnen en sterft in 760 in Westervoort. Hij is dus een tijd- en Ordegenoot van Bonifatius, die ik dan weer wel ken. Misschien waren het wel maatjes van elkaar? Al zoekende kom ik er bovendien achter dat er toen, bij het evangeliseren van de Germanen, Franken en Friezen, al sprake was van een kerkelijke stammenstrijd. Het Christendom vanuit Ierland schijnt toch anders te zijn geweest dan de wijze van evangeliseren vanuit Rome. Nu schijnt Bonifatius ondanks zijn herkomst van de Britse eilanden, toch de Roomse manier van evangeliseren te hebben voorgestaan. Waarschijnlijk uit machtsoverwegingen die in dit kader te ver gaan om uit te leggen. Maar Rooms of Iers katholicisme, evangeliseren van de Wilden in de Lage Landen was geen sinecure. Bonifatius heeft het bij de Friezen zelfs met de dood moeten bekopen. (754 na Christus)Voor zover ik weet is Werenfridus een natuurlijke dood gestorven, maar ook hij zal toch de nodige weerstand hebben ervaren en ruimschoots rekening hebben gehouden met de heidense gebruiken, ook bij de voorouders van de huidige Westervoorters.

Dit lezende ben ik over twee zaken erg verbaasd. Wat een reislust hadden de mensen toen al. Bovendien verwonder ik me iedere keer weer over kleine wetenswaardigheden van dorpen en kerkgemeenschappen en dat hun geschiedenis al zo ver terug gaat. Dat verwacht je helemaal niet van een slaapdorp onder de rook van Arnhem. U kent Westervoort misschien niet, ze hebben landelijke ‘faam’ gekregen door al twee keer als slechtste gemeente uit de bus te komen volgens Elseviers Magezine.

Ik weet niet of het terecht is, maar ze hebben in ieder geval wel de Werenfriduskerk en dat is een kerk met een roerige geschiedenis die al dateert van de 12e eeuw en ook tijdens de Tweede Wereldoorlog bij het terugtrekken van de Duitsers niet ongeschonden uit de strijd is gebleven. Op Palmzondag ‘wandel’ ik dus rond de hoogmis van de Werenfriduskerk.

 

De Werenfriduskerk te Westervoort aan de Dorpsstraat

Palmzondagviering

Bij binnenkomst van de kerk, viel een enkele palmpasenstok op. Ik vond het er niet veel, terwijl het toch relatief druk was en ook meer dan gemiddeld jongeren van onder de vijftig aanwezig waren. De viering zou worden geleid door pastor Sevenhoven. Een gelegenheidskoor van kinderen en volwassen was eveneens aanwezig. Ze stonden achter het altaar samen met twee gitaristen en een fluitist(e). De laatste heb ik alleen gehoord, niet gezien.

Aan de andere kant van het kerkpad zitten twee oudere dames geanimeerd met elkaar te praten, niet beseffend dat de akoestiek van de kerk vrij ver draagt. Ze hebben het over de teloorgang van de personele bezetting in de kerk, maar ook andere praatjes die meer bij een theekransje horen, waren luidt en duidelijk te verstaan. Het valt me andermaal op dat van een serene stilte voorafgaand aan de viering, hooguit onderbroken door hinderlijk gekuch, geen sprake meer is. Om te zeggen dat er een kroegsfeer is, gaat te ver, maar zonder schaamte babbelen mensen met elkaar in afwachting van de ‘voorstelling’ die gaat komen.

Om tien uur precies komt vanuit de hoofdingang een tweetal dames met zo’n vijftien kinderen. Uiteraard zijn ze voorzien van fleurige palmpasenstokken. Ik dacht ook al, is er al weer een traditie in onbruik geraakt. Ik was te snel met mijn conclusies. Achter de kinderstoet loopt de pastor. Een van de oude dames groet hem omstandig, hetgeen mij als ietwat overdreven overkomt. Maar goed wie ben ik in deze. De aanvang van de mis zorgt er wel voor dat de aandacht van de twee dames verlegd wordt naar het gebeuren rondom het altaar in plaats van zich met elkaar bezig te houden.

Met palmpasen wordt herdacht dat Jezus van Nazareth als een koning wordt binnengehaald in Jeruzalem. De hoop en verwachtingen waren hoog gespannen in het toenmalige Jeruzalem. Het zinderde in de lucht. De nieuwe koning zou mogelijk de machthebbers inclusief de Romeinen verjagen. Met palmtakken werd Jezus binnengehaald en bejubeld. De bevrijding die Jezus in gedachte had, was toch van een hele andere aard.

De palmstokken worden na afloop van de dienst opgehaald

De kinderen met hun palmpasentakken werden betrokken bij de viering. Zij deden hun ronde door de kerk met de pastor ter verering van de Koning en het koor zingt van Hosanna. Palmstokken werden gezegend en alle kerkgangers kregen hun gezegende ‘palmtakbuxes’. En wat te doen met deze palmtak? Dat was het onderwerp van de preek. Voor de handliggende suggesties werden gedaan zoals het bij een foto van een overleden geliefde leggen, of op diens graf. Ook zou de tak de bescherming van je huis kunnen dienen. De palmtak symboliseert de hoop, een nieuw begin, misschien wel de lente. Ik heb zomaar een vermoeden dat Werenfridus en zijn maatje Bonifatius hier ook consessies moesten doen aan de heidense gebruiken, ook in het rivierenlandschap van Westervoort. Zelf kom ik op een lumineus idee om zijn palmtakje een goede plek te geven.

De pastor gaat verder, want losse palmtakjes zullen verwelken als ze van de bron worden afgerukt. Hierin zit natuurlijk de kern van het verhaal, dat het los geraken van de bron, het gevaar van verwelking met zich meebrengt en dat moet ten alle tijden voorkomen worden.

De beide dames naast me blijven op momenten dat de pastor even druk is met de kinderen, elkaar met allerhande wetenswaardigheden bestoken. Het komt wel oneerbiedig over, maar dan wel gezellige oneerbiedigheid. Bij het elkaar vrede wensen en handen schudden is de luidruchtigste van de twee dan ook niet te beroerd om uit de kerkbank te stappen en alle haar omringende mensen vrede te wensen. Ook mij geeft ze de hand en kijkt me monsterend aan.

Als halverwege een vrouw met een meisje binnenkomt, gooit ze haar oude nek in een verrekking, zeker als het tweetal met de palmpasenstok naar het altaar loopt. Pas daarna nemen ze plaats in de kerkbanken. Het gezicht van de vrouw in combinatie met de witte handschoenen van het meisje geven mij de zekerheid dat het om Polen gaat. Naast mij hoor ik iets miespelen van ‘zomertijd’. Dat is ook mijn gedachte. Even later komt nog een vrouw binnen. Ook zij ziet er niet uit alsof zij afkomstig is van voorouders die Werenfridus nog hebben gekend. Mijn inschatting is dat ze uit de voormalige Sowjet-Unie komt. Vanaf haar commentaarpositie legt de oude dame nu heel omstandig uit dat de klok een uur vooruit is gegaan. De nieuwkomer kijkt alsof ze het niet begrijpt.

‘Maar je kunt nog wel ter communie’ zegt de kerkelijke Mart Smeets als troost.

Westervoort zou het oudste dorp van de Liemers zijn. In 726 na Chr. komt de naam voor het eerst voor. Dit is ook de tijd dat Werenfridus zijn evangeliserende werken deed in de omgeving. Het kunstwerk (van Dick van Duivenvoorde) dat het 1250 bestaan van Westervoort symboliseert. De man, vrouw en het kind staan uiteraard voor de bevolking in de plaats. De handen in elkaar symboliseren de “W” van Westervoort. Voorts moet het monument ook de grilligheid van het rivierenlandschap weergeven.

Overpeinzing

 Vanaf het moment dat ik weet wie Werenfridus is, loop ik met de gedachte wat deze mensen moet hebben bewogen om te evangeliseren. Buiten het feit dat het in die dagen een buitengewone gevaarlijke klus was, vraag ik me af wat de achterliggende ratio is geweest. Uitgaande van goede bedoelingen bij het verkondigen van de blijde boodschap  – letterlijke vertaling vanuit het Griekse woord euvangelia – ben ik er zeker van dat het niet louter en alleen uit menslievendheid is gedaan en zeker niet altijd met vrede gepaard is gegaan.

Wat overweegt mensen om anderen te overtuigen van een boodschap of deze nu kerkelijk is of politiek? Wat doen mensen niet goed zodat zij bij anderen het gevoel oproepen dat er iets gedaan moet worden om te verbeteren, het brengen van een blijde boodschap. Wat deden de primitieve Westervoorters toen niet goed volgens Werenfridus. En wat doen christenen nu niet goed volgens sommige moslims en andersom natuurlijk? Raar toch dat evangeliseren, maar wel goed dat je kennis kunt nemen van allerlei boodschappen, bijvoorbeeld deze week in de Werenfriduskerk.

De wandeling terug

Voordat ik wegrijd, hang ik het palmtakje aan het achteruitkijkspiegeltje in de auto. Terwijl ik het dorp Westervoort bijna verlaat, kijk ik tevreden naar het stukje lente in de auto. Nieuwe hoop en hulp bij beter rijgedrag. Echter door deze onoplettendheid gaat de snelheidsmeter al naar de 55 km en dan juist op een stukje dat bekend staat om de strikte controles. De verantwoordelijkheid mag ik dus niet aan het takje ophangen, maar moet ik bij mezelf houden.

Andere wandelingen:

Hoe het begon; H. Remigius, Duiven; Andreasparochie, Groessen; Pauluskerk, Raalte; Abdij Sion, Diepenveen; Werenfriduskerk, Westervoort ; St. Antonius Abt Parochie, Loo; St. Stevenskerk, NijmegenMartinuskerk, Twello ; St. Mary -Star of the Sea Church, Hasting (GB); Ned. Herv. Kerk, Achlum; Kölnerdomkirche, Keulen; Stephanuskerk, Borne ; Vrij Katholieke Kerk ChristusPantocrator, Raalte, Stephanuskerk, Heel

 

Advertenties

Over sprakeloosid

Sprakeloos, en verhalen over die sprakeloosheid, maar ook verhalen die me sprakeloos doen staan. Kortom, over politiek, maatschappij, boeken, eigen verhalen en soms iets over mezelf. Maar verhaalt niet ieder geblogt woord over mezelf. Kortom, sprakeloos verhalen.
Dit bericht werd geplaatst in Zin en zo of noem het spiritualiteit en getagged met , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s